Publicaties

Dokumentations- und Informationszentrum (DIZ) Emslandlager

Homepage

 

Na gesprekken met de uitgeverij Edition Temmen in Bremen resulteerden de eigen archiveringsactiviteiten en de in de tussentijd opgebouwde samenwerking met historici en andere instellingen in 1989 in het opzetten van een DIZ-reeks. Het leek zinvol en noodzakelijk om met het gericht en regelmatig uitgeven van materiaal ook in publicitaire vorm naar buiten te treden en zodoende het tot dan toe kleine aantal toegankelijke wetenschappelijk of autobiografische publicaties over de Emslandkampen (Wolfgang Langhoff, Willy Perk, Erich Kosthorst/Bernd Walter, Elke Suhr) uit te breiden.

Uitgangs- en middelpunt van de DIZ-reeks - én van het werk van de gedenkplaats in zijn algemeenheid - zijn de ervaringen en herinneringen van de geÔnterneerden. Velen van hen hebben hun kampervaringen op schrift gesteld, maar slechts weinigen wisten de aandacht van een groter publiek te trekken. Andere getuigenissen van voormalige Moorsoldaten verschenen wel, maar werden spoedig weer vergeten. (Bibliografie)

De DIZ-reeks wil deze tot dusver niet gepubliceerde, vele jaren vergeten of vermiste teksten voor het eerst danwel opnieuw toegankelijk maken. Naast deze aandacht voor de ervaringen van de ex-gevangenen - documentatie van hun persoonlijke herinneringen aan oppositie, verzet of anti-oorlogshouding enerzijds en mensenverachting, vervolging, opsluiting en terreur tijdens het nazi-regime anderzijds - biedt de reeks de mogelijkheid om historisch-theoretische werken te publiceren. Ze ontstaan aan de ene kant direct tegen de achtergrond van de ervaringen van de aan het woord komende vervolgden en vullen hun schilderingen aan, aan de andere kant presenteren zij resultaten van regiogebonden onderzoek over de nazi-tijd of over tot dusver door de geschiedschrijving veronachtzaamde deelaspecten hiervan.

Op het moment van publicatie van deze brochure is inmiddels deel 11 verschenen. De eerder verschenen delen, die ook buiten de regio grote waardering oogstten, tonen aan dat het aanvankelijk financieel aan een zijden draadje hangende project tot op de dag van vandaag reden van bestaan heeft.

Naast andere publicaties is het centrum in 1997 begonnen met de editie van een "Kleine Serie" voor essays, onderzoek en getuigenissen van minder grote omvang.

Leden en de ex-gevangenen ontvangen vanaf 1987 de "DIZ-Nachrichten". Dit interne mededelingenblad van aanvankelijk vier kantjes is inmiddels uitgegroeid tot een 60 tot 80 bladzijden tellend tijdschrift en bevat behalve informatie over de actuele activiteiten en ontwikkeling van het centrum en over evenementen ook geschiedkundige verhandelingen.

In 1996 verschenen er 3 films op video over bepaalde aspecten van de Emslandkampen. De bedoeling van de uitgave van de films is ook om scholen die zich met deze thematiek bezighouden, naast literatuur ook films ter beschikking te kunnen stellen, waarin tijdgetuigen verslag doen van hun ervaringen.

Sinds kort is er ook een Nederlandse versie van een film van 30 minuten, waarin twee voormalige Moorsoldaten over hun gevangenhouding in de Emslandkampen vertellen.

Met een samen met het ensemble ARGUS uit Bremen ontwikkelde muziekproject "Weiß ich, was ein Mensch ist?" en de editie van een dubbel-cd publiceerde het centrum begin 1997 "Lieder gegen das Vergessen" en herinnert daarmee aan teksten en melodieŽn die door mensen in tijden van onderdrukking en gevangenschap zijn geschreven.

Literatuur:
Pieter Albers: Gevangen in het veen. De geschiedenis van de Emslandkampen
Documentatie- en Informatiecentrum (DIZ) Emslandkampen 1933-1945, Papenburg. Bezoekersinformatie en aanbevelingen vor groepen. Papenburg 2001